นิทรรศการ “เมืองสิทธิมนุษยชน: สิทธิของฉันในเมืองของเรา”

เมืองไม่ใช่เพียงพื้นที่ทางกายภาพ แต่คือพื้นที่ของชีวิต และสิทธิของทุกคน
นิทรรศการ “เมืองสิทธิมนุษยชน” จัดขึ้นภายในงาน ในงานสมัชชาสิทธิมนุษยชน เนื่องในวันสิทธิมนุษยชนสากล ประจำปี 2568 ภายใต้แนวคิด “Human Rights: Our Everyday Essential สิทธิมนุษยชน: ทุกชีวิตทุกเวลา” จัดโดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ณ ห้องประชุมวายุภักษ์ 3 – 4 โรงแรมเซ็นทารา ไลฟ์ ศูนย์ราชการและคอนเวนชั่น เซ็นเตอร์ แจ้งวัฒนะ เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร

นิทรรศการนำเสนอแนวคิด หลักการ และประสบการณ์จากเมืองต้นแบบด้านสิทธิมนุษยชนในระดับนานาชาติ อาทิ เวียนนา ลุนด์ ยอร์ก และกวางจู ควบคู่กับการสะท้อนความท้าทายของเมืองไทย ไม่ว่าจะเป็นความเหลื่อมล้ำ การเข้าถึงบริการสาธารณะ การมีส่วนร่วมของประชาชน และสิทธิของกลุ่มเปราะบางในกระบวนการพัฒนาเมือง ผ่านกิจกรรม “Human Rights City Builder: สิทธิของฉันในเมืองของเรา” โดยผู้เข้าร่วมจะได้รับโจทย์ให้สังเกตโมเดลเมืองตัวอย่าง ซึ่งเป็นเมืองที่ขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดนโยบายและผังเมือง และต่างคนต่างละเมิดสิทธิซึ่งกันและกัน อาทิ ส่งเสียงดังเกินกฎหมายกำหนด หรือมีโรงงานและกองขยะน้ำเน่าเสีย มีโรงเรียนอยู่ข้างแหล่งส่องสุมยาเสพติด เป็นต้น เมื่อสังเกตปัญหาของเมืองแล้ว ผู้เข้าร่วมจะได้มีส่วนร่วมในการออกแบบเมืองสิทธิมนุษยชนของตนเองลงบนกระดาษใบงาน และศึกษา infographic สิทธิมนุษยชน 30 ข้อ ตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights – UDHR) ว่าเมืองของตนนั้นตรงกับสิทธิใดมากที่สุด 3 อันดับแรก ซึ่งผลสำรวจจากกิจกรรมนี้ พบว่าผู้เข้าร่วมให้ความสำคัญกับสิทธิการศึกษามากที่สุด และพบว่าผู้เข้าร่วมกิจกรรมนี้ส่วนใหญ่อยู่ในวัยรุ่นและวัยเรียน

ภายในนิทรรศการ ผู้เข้าชมจะได้ทำความเข้าใจว่า “สิทธิมนุษยชน” ไม่ได้เป็นเพียงหลักการเชิงนามธรรม แต่สามารถแปลงเป็นนโยบาย กลไก และการปฏิบัติในระดับเมืองได้จริง ผ่านเนื้อหาเชิงภาพ เรื่องเล่า กรณีศึกษา และกิจกรรมเชิงมีส่วนร่วมที่เชื่อมโยงสิทธิในชีวิตประจำวันกับการบริหารจัดการเมือง

นิทรรศการครั้งนี้มุ่งหวังให้ประชาชน เยาวชน หน่วยงานท้องถิ่น ภาคประชาสังคม และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ได้ร่วมตั้งคำถาม มองเห็นบทบาทของตนเอง และตระหนักถึงพลังของการมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางเมือง เพื่อร่วมกันผลักดันการพัฒนาเมืองที่เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เป็นธรรม โปร่งใส และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง จากกิจกรรม คณะผู้วิจัยได้บรรลุวัตถุประสงค์ในการเสริมสร้างความตระหนักรู้เรื่องสิทธิของผู้เข้าร่วม รวมถึงอำนาจในการนำเสนอนโยบายและออกแบบพื้นที่ชีวิต อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการเสริมสร้างประชาธิปไตยและการกระจายอำนาจ

เพราะเมืองที่ดี คือเมืองที่ทุกคนมีสิทธิ มีเสียง และมีคุณค่าอย่างเท่าเทียม

English

The “Human Rights City” Exhibition was organized as part of the Human Rights Assembly on the occasion of International Human Rights Day 2025, under the theme “Human Rights: Our Everyday Essential”, hosted by the National Human Rights Commission of Thailand (NHRCT). The exhibition took place at Vayupak Hall 3–4, Centara Life Government Complex Hotel & Convention Centre, Chaeng Watthana, Lak Si District, Bangkok.

The exhibition presents key concepts, principles, and experiences from internationally recognized human rights cities, including Vienna, Lund, York, and Gwangju, while also reflecting the challenges faced by Thai cities. These challenges include social inequality, access to public services, civic participation, and the protection of vulnerable groups within urban development processes.

A central feature of the exhibition is the interactive activity “Human Rights City Builder: Our Rights in Our City.” Participants are invited to observe a model city that lacks public participation in policymaking and urban planning, where rights violations occur in everyday life. Examples include excessive noise beyond legal limits, factories and waste sites causing water pollution, or schools located near areas associated with drug-related activities. After identifying these urban issues, participants actively design their own vision of a human rights city on a worksheet and engage with infographics illustrating the 30 human rights articles of the Universal Declaration of Human Rights (UDHR). Participants are asked to identify the top three rights most strongly reflected in their city designs.

Findings from the activity reveal that the right to education was identified as the most important right by participants. The results also indicate that the majority of participants were youth and students, highlighting the strong interest of younger generations in rights-based urban development.

This exhibition aims to encourage members of the public, youth, local authorities, civil society organizations, and other stakeholders to collectively raise questions, recognize their roles, and become aware of the power of participation in shaping the direction of their cities. Through this process, the exhibition seeks to promote urban development that respects human dignity, upholds justice and transparency, and leaves no one behind.

Through the activities, the research team successfully achieved its objectives of enhancing participants’ awareness of human rights, as well as strengthening their sense of agency in proposing public policies and designing living spaces. These outcomes constitute an essential foundation for strengthening democracy and advancing decentralization.

Because a good city is one where everyone has rights, has a voice, and is valued equally.